Uzaklardan gelip bir yere konup sonra tekrar giden göçmen kuşlar misali, Poyraz ailesi de gelip İnebolu’ya yerleşmişler. Yaptığım soy araştırmalarımda ben de baba tarafından Poyraz ailesine mensubum.
Bizim ailenin hikayesinde Karadeniz’den bir gemi ile gelen kişiler çok sert bir Poyraz havasında karaya çıkar ve Avara Mahallesi’ne yerleşirler. Lakap olarak kullanılırken 1935 yılındaki soyadı kanunu ile Poyraz soyadını alırlar.
Nuri Halil Poyraz’ın da soyadı Poyraz olmakla beraber kendisinin 1949 yılında Sadettin Gökçepınar’a verdiği bir röportajda, dedesinin dedesinin Erzurumlu Ahmet Poyraz olduğunu, Fatih’in bayraktarlarından olan bu şahsa ve ailesine bugünkü boğazın çıkışındaki Poyraz köyü adı verilen arazi arpalık olarak verildiğini söylemiş. Çok net olmamakla beraber anlaşılıyor ki aileden gelip İnebolu’ya yerleşenler var.
Babası Yorgancı Halil İnebolu’da Behiye Hanım’la evlenir. 1904 yılında Nuri Halil doğar. 9 yaşındayken İstanbul’a göç ederler. Nuri Halil, Nevriye Hanım ile evlenir. Ama çocukları olmaz. Beşiktaş Yıldız’daki bir apartmanda otururken 8 Şubat 1956 yılında kalp krizinden hayata gözlerini yumar. Sonra eşi Nevriye Hanım 1974 yılında Fatma Lütfiye’yi evlatlık alır. Lütfiye hanım Hamit Poyraz ile evlenir. Hamit Poyraz da 9 Mart 2021 günü hakkın rahmetine kavuşur.
Sesi güzeldir. 13 yaşında Müzika‑ı Hümayun’a girerek sarayda Hünkâr Müezzinliği yapar ve çeşitli çalgıları çalmayı öğrenir. Müzika‑ı Hümayun‘da Veli Kanık’tan (şair Orhan Veli’nin babası) solfej dersi alarak nota öğrenir. Cumhuriyetin kurulması ile 1924 yılında Müzika‑ı Hümayun, Riyaseti Cumhur Mızıkası olunca Ankara’ya gider. Fasıl takımının şefi olur. Daha sonra ayrılır İstanbul’a döner.
Eski Enderun gelenekleri içinde yetişen, musikimizi geleneksel ölçüler içinde öğrenen Nuri Halil Poyraz, bu özelliği taşıyan musikişinas ve hanendelerin son halkalarındandı. Batı notasını iyi bilirdi. İsteyene ders vermiş ve hayli öğrenci yetiştirmiştir. Muhtelif form, makam ve ritimlerde bestelediği eserlerinin içinde çok güzel olanları vardır. Bilinen eserleri 119 peşrev, beş saz semaisi, bir sirto, bir oyun havası, beş ilahi, bir nefes, kırk altı şarkıdan ibarettir.
1938 yılında Ankara radyosu açılınca tekrar Ankara’ya döner. 10 sene Ankara radyosunda klasik Türk müziği hocalığı yapar. 1948’ de yaş haddinden emekli olur, İstanbul Beşiktaş’a döner, emekli hayatı geçirir. Ankara radyosundaki talebeleri, Semahat Ergökmen, Radife Erten, Mefharet Yıldırım, Melek Erdik, Perihan Altındağ, Müzeyyen Senar, Necmi Rıza, Sadi Hoşses, ve Ankara radyosundaki tüm okuyucu sanatkârlar o zaman için talebesi olmuştur.
Hoca dürüstlüğü ile tanınır. Nizami intizamı çok sever, gıdasına dikkat eder, musikiyi çok sever, bilhassa balık avını pek çok sever. Hocaya sorulur. Ömrünüzü verdiğiniz mesleğiniz sizi tatmin etti mi? “Maalesef hayır, fakat genç olsam ve mesleğimi yeniden seçsem yine müzisyenliği tercih ederdim. Musikiyi bir kelebeğe benzetirim o herkesin elinde canlı kalmaz. Sıkarsanız ölür, tutmazsanız uçar benim de düşüncem buna uyar, çünkü ne sıkmak ne de uçurmak taraftarıyım” der.
50 civarında bestesi vardır. Kendisinin en beğendiği, “Geçti sevdalarla ömrüm, İhtiyar oldum bugün” şarkısıdır. Ölümünden sonra Almanya’da doldurulmuş yayınlanmamış 37 bestesi daha açığa çıkar.
Kimin olduğunu bilmediğim ama hatırladığım, ”Çamlıca yolunda, Aşığı kolunda” şarkısının Nuri Hali Poyrazın bestesi olduğunu yeni öğrendim. Zaten bu tür şarkılar bir zamanlar radyo dinleyen neslin hafızalarındadır.
Sonuç olarak İnebolu’ da doğup sonra buradan göçen iz bırakmış şahsiyetlerden birinin daha hayat hikayesini öğrenmiş olduk. Bu örnekte olduğu gibi İnebolu’ dan kolayca vapura binilip İstanbul’a gidilebilmesi bu değerli insanları İnebolu’dan uzaklaştırmış. Ama onlarda gittikleri yerde kabiliyetlerini geliştirip en üst noktaya ulaşmışlar ve bu gök kubbede hoş sedalarını bırakmışlar. Bundan İnebolu’ya da küçükte olsa bir pay düşüyor. Bizlerde bundan mutlu oluyoruz, onlara sahip çıkıyoruz. Allah Rahmet eylesin
Kaynak: Dr. M.Nazmi Özalp – Türk Musikisi Tarihi
Bir Nuri Halil Poyraz Bestesi : Hicazkâr Saz Eseri